Beethoven kimdir?

Beethoven’ın hayatı nasıl geçti?

Beethoven, Ren Nehri kıyısındaki Bonn kentinde müzisyen bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Johann saray korosunda tenordu; aynı adı taşıyan dedesi Ludwig ise saray orkestrasının şefiydi. Babası, oğlunun yeteneğini fark edince onu küçük yaşta katı bir disiplinle çalıştırdı. Asıl müzik eğitimini saray orgcusu Christian Gottlob Neefe’den aldı; Neefe ona Bach’ın eserlerini tanıttı ve ilk bestelerinin yayımlanmasına yardım etti.

1787’de kısa bir süre için Viyana’ya gitti, ancak annesinin hastalığı nedeniyle Bonn’a döndü. 1792’de kalıcı olarak Viyana’ya yerleşti ve Joseph Haydn’dan ders aldı. Kısa sürede kentin aristokrat salonlarında doğaçlama yeteneğiyle tanınan bir piyano virtüözü oldu. Aristokrat hamilerin desteği sayesinde, dönemin pek çok müzisyeninin aksine bir saraya ya da kiliseye bağlı olmadan bağımsız bir besteci olarak yaşayabildi. Hayatının geri kalanını Viyana’da geçirdi ve 26 Mart 1827’de bu kentte öldü. Cenazesine binlerce kişinin katılması, sağlığında kazandığı ünün bir göstergesiydi.

Beethoven’ın kişiliği de efsaneleşmiştir. Çabuk öfkelenen, düzensiz yaşayan ve sık sık ev değiştiren biri olarak anlatılır. Buna karşın eserleri üzerinde son derece titiz çalışırdı. Defterlerine bıraktığı taslaklar, bir ezgiyi yıllarca geliştirip değiştirdiğini gösterir. Bu çalışma biçimi, onun kendiliğinden ilhamla değil, uzun ve disiplinli bir emekle beste yaptığını ortaya koyar.

Beethoven nasıl sağır oldu ve bu müziğini nasıl etkiledi?

Beethoven’ın işitme sorunları yirmili yaşlarının ortasında, 1790’ların sonunda başladı ve yıllar içinde ağırlaştı. Kesin nedeni bugün de bilinmemektedir. 1802’de Viyana yakınlarındaki Heiligenstadt köyünde kardeşlerine hitaben uzun bir mektup yazdı. Heiligenstadt Vasiyeti olarak bilinen bu metinde işitme kaybının yol açtığı derin umutsuzluğu anlattı, ancak sanatına duyduğu bağlılık nedeniyle yaşamaya ve beste yapmaya devam etme kararını dile getirdi. Mektup gönderilmedi ve ölümünden sonra eşyaları arasında bulundu.

1810’ların sonunda neredeyse tamamen sağırdı. Çevresindekilerle konuşma defterleri aracılığıyla yazışarak iletişim kurdu; bu defterlerin bir kısmı bugün hayatının son yıllarına dair önemli bir kaynaktır. Sağırlık, piyanist olarak sahneye çıkmasını engelledi, ancak besteciliğini durdurmadı. Müziği zihninde duyarak yazmaya devam etti ve en cesur eserlerinin önemli bir bölümünü bu dönemde besteledi.

Beethoven’ın eserleri hangi dönemlere ayrılır?

Müzik tarihçileri Beethoven’ın yaratıcılığını genellikle üç döneme ayırır:

• İlk dönem (yaklaşık 1802’ye kadar): Haydn ve Mozart’ın Klasik üslubuna yakın eserler. 1. ve 2. senfoniler, ilk piyano konçertoları ve Pathétique ile Ay Işığı sonatları bu döneme aittir.
• Orta dönem (yaklaşık 1802-1814): “Kahramanlık dönemi” olarak da anılır. Eroica adlı 3. Senfoni, ünlü dört notalık açılışıyla 5. Senfoni, doğayı anlatan Pastoral adlı 6. Senfoni, keman konçertosu ve Fidelio operası bu yıllarda yazıldı.
• Son dönem (yaklaşık 1815-1827): İçe dönük, biçim açısından deneysel eserler. 9. Senfoni, Missa Solemnis, Hammerklavier sonatı ve son yaylı dörtlüler bu dönemin ürünleridir.

Eroica ve 9. Senfoni neden önemlidir?

3. Senfoni, başlangıçta Napolyon Bonapart’a ithaf edilmek üzere yazıldı. Beethoven, Fransız Devrimi’nin özgürlük ideallerini temsil ettiğini düşündüğü Napolyon’un 1804’te kendini imparator ilan ettiğini öğrenince ithafı iptal etti. Eser sonunda “büyük bir adamın anısına” ibaresiyle Eroica, yani “Kahramanca” adıyla yayımlandı. Uzunluğu ve duygusal yoğunluğuyla senfoni türünün sınırlarını genişletti.

9. Senfoni ise bir senfoninin son bölümüne solistler ve koro ekleyen ilk büyük eserlerden biridir. Son bölümde Friedrich Schiller’in Neşeye Övgü şiiri seslendirilir. Eser 7 Mayıs 1824’te Viyana’daki Kärntnertor Tiyatrosu’nda ilk kez çalındı. Anlatılana göre konser bittiğinde tamamen sağır olan Beethoven alkışları duyamadı; solistlerden biri onu dinleyicilere doğru çevirince salonun ayakta alkışladığını gördü. Son bölümün ana ezgisi, 1972’de Avrupa Konseyi tarafından marş olarak kabul edildi ve sonra Avrupa Birliği’nin de marşı oldu.

Beethoven hakkında sık yapılan yanılgılar

Birinci yanılgı, Beethoven’ın doğuştan sağır olduğudur; oysa sorun yetişkinlikte başlamış ve yıllar içinde ilerlemiştir. İkinci yanılgı, Ay Işığı Sonatı adını Beethoven’ın koyduğudur; eserin asıl adı “Quasi una fantasia” ibareli 14. Piyano Sonatı’dır ve “Ay Işığı” benzetmesi besteci öldükten sonra müzik eleştirmeni Ludwig Rellstab’a atfedilir. Üçüncü yanılgı, Für Elise’nin Beethoven’ın sağlığında ünlü olduğudur; bu küçük piyano parçası ancak ölümünden yaklaşık 40 yıl sonra yayımlandı. Son olarak Beethoven’ın onuncu bir senfoni tamamladığı da doğru değildir; yalnızca bu esere ait taslaklar kalmıştır. Bu taslaklardan yola çıkarak yapılan tamamlama denemeleri ise Beethoven’ın değil, sonraki müzisyenlerin yorumlarıdır.