Kavimler Göçü nedir?

Kavimler Göçü neden başladı?

Kavimler Göçü tek bir nedene bağlanamayacak kadar geniş bir olaydır. Tarihçiler, göçlerin arka planında birbirini besleyen siyasi, ekonomik ve doğal etkenler bulunduğunu belirtir. Orta Asya bozkırlarında yaşayan toplulukların hayvancılığa dayalı ekonomisi, iklim değişiklikleri ve otlak yetersizliği gibi sorunlara karşı son derece hassastı. Nüfusun artması ve diğer bozkır toplulukları arasındaki rekabet de yeni yurt arayışını hızlandırdı.

• İklim koşulları: Kuraklık ve sert kışlar otlakları azalttı, hayvan kayıplarına yol açtı.
• Nüfus baskısı: Artan nüfus mevcut topraklara sığmaz hâle geldi.
• Siyasi baskı: Bozkırdaki güçlü toplulukların zayıfları batıya itmesi zincirleme bir hareket başlattı.
• Roma’nın zenginliği: Cermen kavimleri için Roma toprakları güvenli ve verimli bir sığınak olarak görülüyordu.

Hunlar Avrupa’ya nasıl geldi?

Hunlar, 4. yüzyılın ikinci yarısında Hazar Denizi’nin kuzeyinden batıya doğru ilerledi. Türk tarih yazımında Balamir adıyla anılan hükümdarın önderliğinde 375 civarında Volga ve Don nehirlerini geçerek Karadeniz’in kuzeyindeki Ostrogot Krallığı’nı yendiler. Bu yenilgi, bölgedeki Cermen kavimleri arasında büyük bir panik yarattı. Hunlardan kaçan Vizigotlar 376’da Roma’dan sığınma izni alarak Tuna sınırını geçti. Ancak kısa süre sonra Roma yöneticileriyle çatışmaya girdiler ve 378’de Edirne (Adrianopolis) yakınlarında yapılan savaşta Roma ordusunu yenerek İmparator Valens’i öldürdüler.

Hunlar ilerleyen yıllarda Macaristan ovasını merkez edinerek güçlü bir devlet kurdu. Bu devlet Attila döneminde (434–453) en parlak çağını yaşadı; hem Doğu Roma’dan vergi aldı hem de Galya ve İtalya’ya seferler düzenledi. 451’de Galya’da yapılan Katalon Ovası Savaşı’nda Attila’nın ilerleyişi durduruldu. 453’te Attila’nın ölümünden sonra Avrupa Hun Devleti kısa sürede dağıldı.

Hangi kavimler nereye yerleşti?

Göçler sonucunda Batı Avrupa’nın etnik ve siyasi haritası baştan sona değişti. Bugünkü pek çok Avrupa ülkesinin temeli bu dönemde atıldı.

Bu süreçte Roma şehri de iki kez yağmalandı: 410’da Alarik komutasındaki Vizigotlar, 455’te ise Vandallar tarafından. Bu olaylar, bir zamanlar yenilmez görülen Roma’nın ne kadar zayıfladığını gösterdi.

Kavimler Göçü bir anda mı oldu?

Göçler tek bir dalga hâlinde değil, birbirini izleyen aşamalar şeklinde gerçekleşti. İlk aşamada Hunların baskısıyla Got kavimleri yerinden oynadı. İkinci aşamada Vandal, Alan ve Süev gibi gruplar 406 yılının son günlerinde donmuş Ren Nehri’ni geçerek Galya’ya girdi. Roma, bu kavimlerin bir kısmını federe adı verilen müttefik statüsüyle kendi topraklarına yerleştirmeye ve ordusunda kullanmaya çalıştı. Ancak bu çözüm, zamanla Cermen komutanlarının Roma’nın iç işlerinde belirleyici hâle gelmesine yol açtı. Son aşamada ise 6. yüzyılda Lombardlar İtalya’ya, Slav kavimleri de Balkanlar’a ve Orta Avrupa’ya yayıldı. Bu nedenle tarihçiler Kavimler Göçü’nü tek bir olay değil, kuşaklar boyu süren bir dönüşüm olarak değerlendirir.

Türk tarihi açısından da göçün önemi büyüktür. Avrupa Hun Devleti, Türk tarihinin Avrupa’daki ilk büyük siyasi teşekkülü olarak kabul edilir. Hunlardan sonra Avarlar, Bulgarlar, Hazarlar, Peçenekler ve Kumanlar gibi pek çok topluluk da benzer yollardan Doğu Avrupa’ya ulaştı.

Kavimler Göçü’nün sonuçları nelerdir?

1. Roma İmparatorluğu’nun bölünmesi: 395’te İmparator I. Theodosius’un ölümüyle imparatorluk Doğu ve Batı olarak oğulları arasında kalıcı biçimde ikiye ayrıldı.
2. Batı Roma’nın yıkılışı: 476’da Cermen kökenli komutan Odoakr, son Batı Roma imparatoru Romulus Augustulus’u tahttan indirdi. Bu tarih, İlk Çağ’ın sonu ve Orta Çağ’ın başlangıcı kabul edilir.
3. Feodalitenin doğuşu: Merkezî otoritenin çökmesi ve güvenliğin bozulması, halkın korunmak için toprak sahiplerine bağlanmasına yol açtı. Bu düzen feodalite olarak adlandırılır.
4. Yeni krallıklar: Avrupa’da Cermen krallıkları kuruldu; bunlar zamanla bugünkü Fransa, İspanya, İngiltere ve Almanya gibi devletlerin temelini oluşturdu.
5. Hristiyanlığın yayılması: Roma topraklarına yerleşen Cermen kavimleri zamanla Hristiyanlığı benimsedi; kilisenin toplumsal etkisi arttı.

Doğu Roma, yani Bizans ise göç dalgalarını daha iyi atlattı ve 1453’e kadar varlığını sürdürdü. Bunun başlıca nedenleri arasında İstanbul’un güçlü surları, daha sağlam ekonomisi ve göç eden kavimleri vergiler ya da antlaşmalarla batıya yönlendirebilmesi sayılır.

Sık yapılan yanılgılar

Kavimler Göçü’nün yalnızca Hunlardan ibaret olduğu sanılır. Oysa Hunlar zincirleme hareketi başlatan güç olmakla birlikte, göçlerin büyük bölümünü Got, Vandal, Frank ve Sakson gibi Cermen kavimleri oluşturur. Bir başka yanılgı ise göçün birkaç yıl içinde tamamlandığını düşünmektir; süreç yaklaşık iki yüzyıla yayılmıştır. Ayrıca Batı Roma’nın tek bir savaşla yıkıldığı da doğru değildir; imparatorluk, ekonomik bunalımlar, iç karışıklıklar ve sınır baskılarıyla uzun süre zayıflamış, 476’daki olay bu çöküşün sembolik son noktası olmuştur.