İklim ve Doğal Afetler Testi
Bu test, dünyanın doğal sistemlerini anlamaya yönelik orta seviyeli sorulardan oluşur: depremlerin oluşumu ve fay türleri, volkanik olaylar, muson rüzgârları, çöllerin oluşumu ve Köppen iklim sınıflandırması. Lise coğrafya müfredatını tekrar etmek isteyen öğrenciler, KPSS ve ALES adayları ve doğa olaylarına merak duyan okurlar için uygundur. Her açıklama, olayın nedenini kısaca hatırlatır ve konuyu ayrıntılı anlatan maddeye yönlendirir.
İklim ve Doğal Afetler Testi
1/12Depremin merkez üssü ne anlama gelir?
Cevabı göster
A) Odağın tam üzerindeki yeryüzü noktası — Merkez üssü (episantr), depremin yer altında başladığı odağın tam üzerindeki yüzey noktasıdır. Depremin etkisi genellikle bu çevrede en güçlü hissedilir.
2/12Kabuğun sıkıştığı alanlarda üstteki bloğun yukarı doğru itildiği fay türü hangisidir?
Cevabı göster
C) Ters fay — Ters (bindirme) faylar sıkışma alanlarında oluşur. Normal faylar gerilme alanlarında görülür; doğrultu atımlı faylarda ise hareket yataydır.
3/12Deprem büyüklüğünde bir tam birimlik artış, açığa çıkan enerjide yaklaşık kaç katlık artışa karşılık gelir?
Cevabı göster
D) 32 kat — Büyüklük ölçeği logaritmiktir; bir birimlik artış enerjide yaklaşık 32 katlık artış demektir. Sarsıntının kayıttaki genliği ise yaklaşık 10 kat artar, bu yüzden 10 kat seçeneği sık karıştırılır.
4/12Volkanik malzemenin suyla karışmasıyla oluşan çamur akıntısına ne ad verilir?
Cevabı göster
B) Lahar — Lahar, kül ve kayaç parçalarının yağmur suyu ya da eriyen karla karışmasıyla oluşan çamur akıntısıdır. Piroklastik akıntı ise sıcak gaz ve kayaç bulutudur.
5/12Büyük bir patlamanın ardından boşalan magma odasının üzerindeki zeminin çökmesiyle oluşan geniş çanağa ne denir?
Cevabı göster
B) Kaldera — Kaldera, magma odasının boşalmasıyla çöken zeminin oluşturduğu geniş çanaktır. Lav kubbesi ve cüruf konisi yığılmayla oluşan yükseltilerdir; delta ise nehir ağzı birikintisidir.
6/12MS 79'daki patlamasıyla Roma kenti Pompeii'yi kül altında bırakan volkan hangisidir?
Cevabı göster
D) Vezüv — Pompeii ve Herculaneum, Vezüv'ün MS 79 patlamasıyla yok oldu. Tambora Endonezya'dadır ve 1815'te patlamıştır.
7/12Aşağıdaki bölgelerden hangisinde Akdeniz iklimi görülür?
Cevabı göster
A) Kaliforniya — Kaliforniya, yazları kurak ve kışları yağışlı Akdeniz ikliminin Akdeniz dışındaki örneklerindendir. Sibirya karasal, Amazon tropikal, Grönland kutup iklimine sahiptir.
8/12Köppen sınıflandırmasında soğuk çöl iklimi hangi kodla gösterilir?
Cevabı göster
C) BWk — BW çölü, k harfi soğuk olmayı anlatır; bu nedenle soğuk çöl BWk'dir. BWh sıcak çöl, BS step, ET tundra iklimidir.
9/1226 Temmuz 2005'te muson yağışlarıyla tek günde yaklaşık 1 metre yağmur alan Hindistan şehri hangisidir?
Cevabı göster
D) Mumbai — Mumbai'de 26 Temmuz 2005'te düşen yaklaşık 1 m yağmur büyük sele yol açtı. Bu olay, musonun yıkıcı olabilen yüzünün bilinen örneklerindendir.
10/12Sahra ve Arabistan gibi dönenceler çevresindeki çöllerin oluşmasında temel etken nedir?
Cevabı göster
A) Alçalarak ısınan ve kuruyan hava — Ekvator'da yükselen hava dönenceler çevresinde alçalır, ısınır ve kurur; bu yüksek basınç kuşağında bulut oluşmaz. Yükselen nemli hava ise yağış getirir.
11/12Kuzey Amerika musonu ABD'nin hangi eyaletine yaz ortasında yağış getirir?
Cevabı göster
C) Arizona — Kuzey Amerika musonu Meksika'nın orta kesimi ile Arizona, New Mexico ve Texas'a yaz yağışları getirir. Diğer eyaletler bu sistemin etki alanı dışındadır.
12/12Tropikal kasırgaların tam ekvator üzerinde oluşmamasının temel nedeni nedir?
Cevabı göster
B) Koriolis etkisinin ekvatorda neredeyse sıfır olması — Kasırgaların dönmesi için Dünya'nın dönüşünden kaynaklanan Koriolis etkisi gerekir; bu etki ekvatorda neredeyse sıfırdır. Ekvatorda deniz sıcak ve yağış boldur.