Türk Edebiyatında İlkler Testi
Türk edebiyatında "ilk"ler, sınavlarda ve bilgi yarışmalarında en sık sorulan konular arasındadır. Bu test; ilk özel gazete, ilk tarihî ve psikolojik roman, ilk şiir çevirileri, ilk sözlükler ve Orhun Yazıtlarının çözülmesi gibi konularda bilgini ölçer. Orta seviyededir ve Tanzimat ile Servetifünun dönemlerini bilen okurlara uygundur. Açıklamalarda her "ilk"in hangi tanıma göre ilk sayıldığına dair notlar da bulacaksın.
Türk Edebiyatında İlkler Testi
1/12İlk özel Türk gazetesi olan Tercümân-ı Ahvâl'i kimler çıkarmıştır?
Cevabı göster
D) Şinasi ve Agâh Efendi — Gazete 1860'ta Şinasi ile Agâh Efendi tarafından çıkarıldı. Namık Kemal ve Ziya Paşa da gazeteciydi, ancak bu gazetenin kurucuları değildi.
2/12İlk psikolojik roman örneği kabul edilen Eylül'ün yazarı kimdir?
Cevabı göster
B) Mehmet Rauf — Eylül, Servetifünun yazarı Mehmet Rauf'un romanıdır. Halit Ziya Mai ve Siyah'ı, Hüseyin Cahit Hayat-ı Muhayyel'i yazmıştır.
3/12Batılı roman tekniğiyle yazılmış ilk olgun Türk romanı sayılan eser hangisidir?
Cevabı göster
C) Mai ve Siyah — Halit Ziya'nın Mai ve Siyah'ı bu açıdan ilk olgun örnek sayılır. İntibah ilk edebî roman, Araba Sevdası ilk realist deneme, Telemak ise ilk çeviri romandır.
4/12İlk tarihî roman kabul edilen Cezmi'nin yazarı kimdir?
Cevabı göster
A) Namık Kemal — Cezmi, Namık Kemal'in tarihî romanıdır. Aynı yazar ilk edebî roman sayılan İntibah'ı da yazmıştır.
5/12Fransız şiirinden yapılan ilk çevirileri içeren Tercüme-i Manzûme kimin eseridir?
Cevabı göster
A) Şinasi — Şinasi 1859'da yayımladığı bu eserde Racine, La Fontaine ve Lamartine gibi şairlerden çeviriler yaptı.
6/12Vilhelm Thomsen, Göktürk yazısını çözerken başlıca hangi ipucundan yararlanmıştır?
Cevabı göster
C) Çince metinlerde geçen adlardan — Thomsen, Çince kaynaklarda geçen Türk adlarını yazıtlardaki işaretlerle karşılaştırarak "Tengri", "Türk" ve "Kül Tigin" gibi kelimeleri okudu.
7/12Türk edebiyatının bilinen ilk mizahi mesnevileri arasında sayılan Harnâme'nin şairi kimdir?
Cevabı göster
B) Şeyhî — Harnâme 15. yüzyıl şairi Şeyhî'nin eseridir. Fuzûlî'nin ünlü mesnevisi Leylâ vü Mecnûn'dur.
8/12Türk boylarının ağızlarını karşılaştıran ve Türkçe kelimeleri Arapça açıklayan 11. yüzyıl sözlüğü hangisidir?
Cevabı göster
D) Dîvânu Lugâti't-Türk — Dîvânu Lugâti't-Türk Kaşgarlı Mahmud'un eseridir. Kutadgu Bilig ve Atabetü'l-Hakāyık öğretici eserlerdir; Kāmûs-ı Türkî ise Şemseddin Sami'nin 20. yüzyıl başında yayımlanan sözlüğüdür.
9/12İlk realist roman denemesi sayılan Araba Sevdası'nın yazarı kimdir?
Cevabı göster
C) Recaizade Mahmut Ekrem — Araba Sevdası, Recaizade Mahmut Ekrem'in Batı'yı yüzeysel taklit eden Bihruz Bey'i anlattığı romandır.
10/12Nobel Edebiyat Ödülü'nü alan ilk Türk yazar kimdir?
Cevabı göster
A) Orhan Pamuk — Orhan Pamuk 2006'da ödülü alan ilk ve 2026 itibarıyla tek Türk yazardır. Yaşar Kemal uzun süre aday olarak anılmış, ancak ödülü almamıştır.
11/12Nazım Hikmet'in serbest tarzdaki ilk denemesi sayılan şiiri hangisidir?
Cevabı göster
D) Açların Gözbebekleri — "Açların Gözbebekleri" 1922'de yazılmış ilk serbest denemedir. 835 Satır ise 1928'de yayımlanan ilk şiir kitabıdır.
12/12Ermeni harfleriyle Türkçe yazılmış Akabi Hikâyesi'nin yazarı kimdir?
Cevabı göster
B) Vartan Paşa — Akabi Hikâyesi 1851'de Vartan Paşa tarafından yayımlandı ve bazı araştırmacılarca Türkçe yazılmış ilk roman sayılır.